Akwaforta, papier żeberkowy ze znakiem wodnym: kartusz pod koroną, wstęga i napis.
Wym. 9 x 5 cm każda (płyta 22 x 36,5 cm), odbite do złożenia: 2-11-4-9-6-7/1-12-3-10-5-8.
Sygn. p.d.: pod pierwszą: D. Chodowiecki fc., numerowane p.g.
Stan II/II.
Wydane w Berliner Genealogischer KALENDER auf das Jahr 1789, wg Friedricha Gedikego i J.E. Biestera.



1. Nowy Mesjasz w Berlinie - Rosenfeld w swoim seraju.
2. Wizyta u specjalisty leczącego światłem księżyca.
3. Proces przeciw czarownicom w Glaurus - kobieta unosząca koszulkę dziecka.
4. Ziehen, uznawany za myśliciela i uczonego, przechadza się po ogrodzie.
5. Bachanalia w noc Bożego Narodzenia, ogłoszone z ambony przez Borheka.
6. Musefeld nawracający swojego ojca.
7. Poszukiwacze skarbów, wdowa Ruschken i duch starego generała.
8. Nowy cudotwórca, doktor Mathes, badający puls chorego.
9. Berliński astrolog przy stole.
10. Benedykt Labre (1748-1783), nowy święty katolicki.
11. Szarlatan Cagliostro (Józef Balsamo) i dwie damy.
12. Naturalne metody kuracyjne trzech doktorów.

Engelmann 1857, s. 319, poz. 599; Łomnicka-Żakowska 2010, s. 263-267, poz. 335.1-12; Zabuska 2015, s. 270-272, poz. 722-733.


Prezentowany zbiór miedziorytów Chodowieckiego stanowi reprezentatywny wybór jego twórczości graficznej. Obok wczesnych druków książkowych takich jak ryciny z traktatu fizjonomicznego Lavatera (poz. 23) i portret teologa Tellera z przekrojowego kwartalnika literackiego (poz. 24) oraz ilustracji do dzieł historycznych, gros kolekcji stanowią motywy zaczerpnięte ze znanych powieści, dramatów i eposów publikowane w kalendarzach kieszonkowych. Chodowiecki ilustrował Szekspira (Henryk IV, poz. 28 i 29, Burza, poz. 37, Wesołe kumoszki z Windsoru, poz. 34), Schillera Intrygę i miłość (poz. 31), Lesange'a Idziego Blasa (poz. 28), Beaumarchais'go Wesele Figara (poz. 33), satyryczne uwspółcześnienie Eneidy Blumenauera (poz. 41, 42 i 43), bajki niemieckich autorów (poz. 44), popularne powieści tamtych czasów: Klaryssę Richardsona (poz. 32), Camillę i Cecylię Fanny Burneyd' Arblay (poz. 35 i 36) oraz Das Mädchenaus der Waldhüne Carla Langa (poz. 46), a także niezidentyfikowane francuskie teksty z Atalią Racine'a (poz. 25). Seria Cnót (poz. 39) oraz zbiorek rycin na różne tematy (poz. 26) są typowe dla produkcji kalendarzowej. Ilustracjami do dzieł historycznych są natomiast: poz. 27 ze sceną fatalnej dla Przemysła Otokara i rozstrzygającej dla habsburskiej przynależności Austrii bitwy na morawskim Polu z pracy A. Kleina prezentującej sylwetki wielkich Niemców, poz. 40 z epizodami z historii miast prusko-brandenburskich oraz poz. 45 ze scenami z historii powszechnej.
Gratką dla kolekcjonerów i miłośników Chodowieckiego są umieszczone na marginesach niektórych rycin niewielkie rysuneczki niepowiązane treściowo z główną kompozycją i pełniące funkcję remarków, którymi artysta oznaczał odrębne stany płyt (poz.: 27, 44, 45, 46). Do szczególnie rzadkich i poszukiwanych sztychów należą pozycje 27 (rzadki wariant stanu I z figuralnymi remarkami Śmierci Ottokara), 37 (Burza) oraz 38 (szaleństwa mody, czyli wybór niedawnych przykładów szarlatanerii, demagogii i ciemnoty).

Cena wywoławcza: 1 600 zł