PORTRET WILHELMA ABRAHAMA TELLERA (1734-1804), 1775
ILUSTRACJA PRZEDTYTUŁOWA ALLGEMEINE DEUTSCHE BIBLIOTHEK. DES 28 BANDESERSTETSTÜCK, WYD. FRIEDRICH NICOLAI (1733-1811), BERLIN I SZCZECIN 1776.


Akwaforta, papier żeberkowy.
Wym. 9,5 x 15,5 cm.
Sygn. p.d. D. Chodowiecki ad viv =del. & sc. 1775.
Stan III/III.

Teller, czołowy przedstawiciel racjonalizmu, był generalnym superintendentem i profesorem teologii Uniwersytetu w Helmstadt. Akwaforta powstała na podstawie rysunku z natury wykonanego w 1775 roku i została opublikowana w 28 z 256 tomów serii. Chodowiecki był jednym z 50 artystów współpracujących przy tym monumentalnym wydawnictwie.

Engelmann 1857, s. 92-93, poz. 142; Łomnicka-Żakowska 2010, s. 89, poz. 108; Zabuska 2015, s. 66, poz 53.



Prezentowany zbiór miedziorytów Chodowieckiego stanowi reprezentatywny wybór jego twórczości graficznej. Obok wczesnych druków książkowych takich jak ryciny z traktatu fizjonomicznego Lavatera (poz. 23) i portret teologa Tellera z przekrojowego kwartalnika literackiego (poz. 24) oraz ilustracji do dzieł historycznych, gros kolekcji stanowią motywy zaczerpnięte ze znanych powieści, dramatów i eposów publikowane w kalendarzach kieszonkowych. Chodowiecki ilustrował Szekspira (Henryk IV, poz. 28 i 29, Burza, poz. 37, Wesołe kumoszki z Windsoru, poz. 34), Schillera Intrygę i miłość (poz. 31), Lesange'a Idziego Blasa (poz. 28), Beaumarchais'go Wesele Figara (poz. 33), satyryczne uwspółcześnienie Eneidy Blumenauera (poz. 41, 42 i 43), bajki niemieckich autorów (poz. 44), popularne powieści tamtych czasów: Klaryssę Richardsona (poz. 32), Camillę i Cecylię Fanny Burneyd' Arblay (poz. 35 i 36) oraz Das Mädchenaus der Waldhüne Carla Langa (poz. 46), a także niezidentyfikowane francuskie teksty z Atalią Racine'a (poz. 25). Seria Cnót (poz. 39) oraz zbiorek rycin na różne tematy (poz. 26) są typowe dla produkcji kalendarzowej. Ilustracjami do dzieł historycznych są natomiast: poz. 27 ze sceną fatalnej dla Przemysła Otokara i rozstrzygającej dla habsburskiej przynależności Austrii bitwy na morawskim Polu z pracy A. Kleina prezentującej sylwetki wielkich Niemców, poz. 40 z epizodami z historii miast prusko-brandenburskich oraz poz. 45 ze scenami z historii powszechnej.
Gratką dla kolekcjonerów i miłośników Chodowieckiego są umieszczone na marginesach niektórych rycin niewielkie rysuneczki niepowiązane treściowo z główną kompozycją i pełniące funkcję remarków, którymi artysta oznaczał odrębne stany płyt (poz.: 27, 44, 45, 46). Do szczególnie rzadkich i poszukiwanych sztychów należą pozycje 27 (rzadki wariant stanu I z figuralnymi remarkami Śmierci Ottokara), 37 (Burza) oraz 38 (szaleństwa mody, czyli wybór niedawnych przykładów szarlatanerii, demagogii i ciemnoty).

Cena wywoławcza: 350 zł